Μαστεκτομή: πότε είναι απαραίτητη και πως γίνεται

Τι είναι η μαστεκτομή

Η μαστεκτομή, εκτός από τον μαζικό ιστό, μπορεί να περιλαμβάνει και την αφαίρεση του δέρματος του μαστού και της θηλής, αν και ορισμένες νεότερες τεχνικές επιτρέπουν τη διατήρηση του δέρματος ή της θηλής, βελτιώνοντας το αισθητικό αποτέλεσμα μετά την επέμβαση. Η αφαίρεση του ενός μαστού ονομάζεται μονόπλευρη μαστεκτομή, ενώ η αφαίρεση και των δύο μαστών ονομάζεται αμφίπλευρη μαστεκτομή.

Μετά τη μαστεκτομή, μπορεί να επιλέξετε την αποκατάσταση του μαστού μέσω χειρουργικής επέμβασης, η οποία μπορεί να γίνει είτε ταυτόχρονα με τη μαστεκτομή είτε σε μεταγενέστερο χρόνο.

Τα είδη της μαστεκτομής

Η μαστεκτομή σύμφωνα με τη σύγχρονη προσέγγιση στοχεύει στην ελάχιστη απαραίτητη αφαίρεση δομών, ενώ δεν προκαλεί σοβαρές μετεγχειρητικές επιπλοκές. Με αυτή τη λογική, η μαστεκτομή διακρίνεται πλέον σε 3 βασικές κατηγορίες:

Απλή μαστεκτομή (Simple Mastectomy): Στην απλή μαστεκτομή αφαιρείται όλος ο μαζικός αδένας μαζί με το δέρμα του μαστού και το σύμπλεγμα θηλής – θηλαίας άλω.
Υποδόρια μαστεκτομή (Subcutaneous Mastectomy): Στην υποδόρια μαστεκτομή αφαιρούνται ο μαζικός αδένας μαζί με το σύμπλεγμα θηλής – θηλαίας άλω, αλλά διατηρείται το δέρμα του μαστού.
Μαστεκτομή με διατήρηση συμπλέγματος θηλής- θηλαίας άλω (Nipple- Sparing Mastectomy): Περιλαμβάνει την αφαίρεση του μαζικού αδένα μέχρι τον υποθηλαίο ιστό με διατήρηση του συμπλέγματος θηλής- θηλαίας άλω στο επίπεδο του χορίου και ακολουθείται πάντα από άμεση αποκατάσταση, ενός ή δύο σταδίων.

Η εξέλιξη της μαστεκτομής

Η μαστεκτομή αποτέλεσε τη βασική χειρουργική επιλογή για τη θεραπεία του καρκίνου του μαστού για περισσότερο από έναν αιώνα. Η πρώτη επιστημονική περιγραφή ανήκει στον Αμερικανό χειρουργό William Halsted, ο οποίος διαμόρφωσε, εκτέλεσε και περιέγραψε την λεγόμενη Ριζική Μαστεκτομή. Αυτή περιλάμβανε την αφαίρεση του μαστού αλλά και των τοπικών δομών, όπως των μυών του θώρακα και των λεμφαδένων, αγγείων και νεύρων της μασχάλης. Στόχος ήταν η εκρίζωση της νόσου και η επιβίωση των ασθενών. Συνοδευόταν ωστόσο από σημαντική νοσηρότητα: παραμόρφωση, λεμφοίδημα άνω άκρου, νευροπαθητικό άλγος, υπαισθησία του πλάγιου θωρακικού τοιχώματος και του βραχίονα κ.α.

Πότε επιλέγεται η μαστεκτομή

Η μαστεκτομή εξακολουθεί να αποτελεί βασική επιλογή στην ογκολογική χειρουργική του μαστού.

Αυτό συμβαίνει γιατί υπάρχουν περιπτώσεις που εκτιμάται ότι η διατήρηση του μαστού δεν είναι ογκολογικά ασφαλής ή εφικτή. Τέτοιες περιπτώσεις είναι:

Μεγάλη έκταση του καρκινώματος σε σχέση με το μέγεθος του μαστού. Στα διηθητικά καρκινώματα έχει αναπτυχθεί η στρατηγική της προεγχειρητικής χημειοθεραπείας, με στόχο τη μείωση του μεγέθους του αρχικού όγκου και την επίτευξη ογκεκτομής με υγιή όρια. Στις περιπτώσεις όμως που η ανταπόκριση στα χημειοθεραπευτικά σχήματα δεν είναι επαρκής, η μαστεκτομή παραμένει η μόνη επιλογή. Εξάλλου, στα εκτεταμένα In Situ καρκινώματα δεν είναι δυνατή η παραπάνω τακτική, οπότε είναι απαραίτητη η μαστεκτομή για εκρίζωση της νόσου.
Πολυεστιακά – πολυκεντρικά καρκινώματα, όπου δεν είναι δυνατή με καμία μεθόδευση η διατήρηση του μαστού, δεδομένου ότι αυτός πάσχει σε πολλαπλά σημεία
Επανειλημμένα θετικά όρια μετά από ογκεκτομή
Φλεγμονώδης καρκίνος του μαστού, μετά την προεγχειρητική χημειοθεραπεία, δεδομένου ότι η περίπτωση αυτή θεωρείται γενικευμένη καρκινωμάτωση του παρεγχύματος και του δέρματος του μαστού
Ύπαρξη γονιδιακής μετάλλαξης, οπότε θεωρείται όλος ο μαζικός αδένας αυξημένου κινδύνου και δεν είναι ασφαλής η διατήρηση του μαστού

Αμφοτερόπλευρη προφυλακτική μαστεκτομή

Μαστεκτομή για προληπτικούς λόγους

Η αμφοτερόπλευρη προφυλακτική μαστεκτομή αποτελεί μια επέμβαση πρόληψης και όχι θεραπείας του καρκίνου του μαστού, καθώς Η μείωση αυτή είναι θεμελιώδης όταν ο κίνδυνος είναι πολύ υψηλός.

Η προφυλακτική μαστεκτομή αφορά την αφαίρεση και των δύο μαστών σε άτομα χωρίς καρκίνο, αλλά με πολύ υψηλό κίνδυνο εμφάνισής του, π.χ.:

Ισχυρό οικογενειακό ιστορικό καρκίνου μαστού.
Γενετικές μεταλλάξεις (π.χ. BRCA1/2).

Η επέμβαση μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού σε ποσοστό που αγγίζει το 95%, ωστόσο δεν τον εξαλείφει εντελώς.