Στην προσπάθεια ενημέρωσης και κινητοποίησης των γυναικών ενάντια στον καρκίνο του μαστού, η αυτοεξέταση αναδείχθηκε ως πολύ σημαντική. Ουσιαστικά, κατά την αυτοεξέταση απαιτείται μεθοδική παρατήρηση και ψηλάφηση των μαστών από την ίδια τη γυναίκα με στόχο την έγκαιρη ανίχνευση σημείων κακοήθειας. Μπορεί όμως να την κάνει κάθε γυναίκα σωστά; Και κατά πόσο θα εκτιμήσει τυχόν ευρήματα; Είναι προφανές πως δεν αρκεί να γνωρίζει μια σειρά από βήματα που πρέπει να ακολουθούνται κατά την αυτοεξέταση, αν δεν είναι σε θέση να τα εκτελέσει με το σωστό τρόπο και κυρίως να ερμηνεύσει κάποια παρατήρησή της. Συχνά μάλιστα αναφέρεται από τις ίδιες τις γυναίκες ότι δυσκολεύονται να ελέγξουν τους μαστούς τους, προβληματίζονται περισσότερο με τα αποτελέσματα, αποθαρρύνονται και εγκαταλείπουν την προσπάθεια.
Η σύγχρονη προσέγγιση περιλαμβάνει τη λεγόμενη ΕΠΙΓΝΩΣΗ των μαστών (Breast Awareness). Στο πλαίσιο αυτής, η γυναίκα σε συνεργασία με τον ειδικό Χειρουργό Μαστού
- ενημερώνεται για τη φυσιολογική λειτουργία των μαστών, τόσο κατά τη μηνιαία ορμονική κυκλική διακύμανση όσο και στις διάφορες φάσεις της αναπαραγωγικής ζωής, καθώς και για τις συνηθισμένες παραλλαγές.
- καθοδηγείται στο σωστό τρόπο εξέτασης και στην αναγνώριση των ατομικών ιδιαιτεροτήτων των μαστών της όσον αφορά στην εμφάνιση και τη σύστασή τους.
- αντιλαμβάνεται τη σημασία των διαφόρων παραγόντων κινδύνου για ανάπτυξη καρκίνου του μαστού καθώς και την εικόνα των ύποπτων σημείων ώστε να μπορεί να διακρίνει στοιχειωδώς το φυσιολογικό από το πιθανά παθολογικό.
- συνεκτιμάται η ενδεικνυόμενη κατά περίσταση απεικόνιση του μαστού και διαμορφώνεται ένα πλάνο αυτοεξέτασης σε συνδυασμό με τον τακτικό ιατρικό προληπτικό της έλεγχο.
Δύο βασικοί κανόνες πρέπει να ακολουθούνται κατά τη διενέργεια της αυτοεξέτασης:
Η γυναίκα πρέπει να είναι πρόθυμη να εκτελέσει την παραπάνω διαδικασία, χωρίς αυτό να της παράγει συναισθήματα ανεπάρκειας και αγωνίας, που της προκαλούν φόβο και δυσφορία
Μια εξέταση αρνητική για ύποπτα ευρήματα δεν πρέπει να οδηγεί σε «βολικό» εφησυχασμό καθώς δεν υποκαθιστά τον αποδεδειγμένα αποτελεσματικό απεικονιστικό και κλινικό ιατρικό έλεγχο
