Η κλινική εξέταση του μαστού από τη χειρουργό μαστού περιλαμβάνει:
Λήψη ιστορικού: Το ιστορικό διακρίνεται σε ειδικό, που αφορά στο μαστό, γυναικολογικό, κληρονομικό και γενικό, που αναφέρεται στη συνολική κατάσταση σωματικής και ψυχικής υγείας της εξεταζόμενης. Ειδικότερα, αναζητώνται συμπτώματα από τους μαστούς (είδος, έναρξη, διάρκεια, ένταση, παράγοντες που τα επηρεάζουν), γνωστές παθήσεις, προηγούμενοι χειρισμοί (χειρουργεία, βιοψίες). Στο γυναικολογικό ιστορικό λαμβάνονται στοιχεία που αφορούν και στο μαστό, δηλαδή το πότε ήρθε η πρώτη περίοδος, πότε και αν ξεκίνησε η εμμηνόπαυση, κυήσεις και σε ποια ηλικία συνέβησαν, αν η γυναίκα έχει θηλάσει, αν έχει πάρει ορμονικά σκευάσματα (π.χ. αντισυλληπτικά). Στο κληρονομικό ιστορικό αναζητώνται στοιχεία κληρονομούμενης νόσου στο μαστό και ειδικά κακοήθειας. Τέλος, στο γενικό ιστορικό αναζητώνται παθήσεις άλλων οργάνων, προηγηθείσες επεμβάσεις, φαρμακευτική αγωγή, χειρουργικές επεμβάσεις, αλλεργίες, κ.ά.
Οπτικός έλεγχος και ψηλάφιση: Η χειρουργός μαστού εξετάζει τους μαστούς οπτικά και ψηλαφητικά για να ελέγχξει τη συμμετρία, το δέρμα, τις θηλές και το μαζικό αδένα. Επίσης, εξετάζει το θωρακικό τοίχωμα (πλευρές, πλευρικά τόξα) και τους βασικούς λεμφαδένες στις μασχάλες και πάνω από τις κλείδες.
Εργαστηριακές Εξετάσεις: Ανάλογα με την ηλικία της εξεταζόμενης, εκτιμώνται απεικονιστικές εξετάσεις μαστού, όπως μαστογραφία δύο λήψεων, υπερηχογράφημα μαστών, μαγνητική μαστογραφία.
Διαφορική Διάγνωση: Είναι μια σύνθετη διαδικασία που γίνεται με σκοπό να αποκλειστούν ασθένειες και να περιοριστεί η διάγνωση στις πιο πιθανές νόσους, με βάση τα υπάρχοντα ευρήματα.
Εκτίμηση – Σύσταση: Μετά την εξέταση, ο γιατρός συνδυάζει όλα τα ευρήματα για να αποφασίσει τα επόμενα βήματα. Τα αποτελέσματα συνήθως κατατάσσονται σε μία από τις παρακάτω κατηγορίες:
- Φυσιολογική εξέταση: Δεν βρέθηκε κανένα πρόβλημα.
- Καλοήθες εύρημα (ακίνδυνο): Υπάρχει κάτι (π.χ. μια απλή κύστη), αλλά είναι αθώο και δεν χρειάζεται καμία ενέργεια.
- Πιθανόν καλοήθες: Φαίνεται ακίνδυνο, αλλά χρειάζεται μια επανεξέταση μετά από μερικούς μήνες για σιγουριά.
- Ύποπτο εύρημα: Υπάρχουν ενδείξεις που ανησυχούν τον γιατρό και πρέπει να γίνει βιοψία για να δούμε τι ακριβώς είναι.
- Εύρημα κακοήθειας: Η εξέταση δείχνει καρκίνο. Σε αυτή την περίπτωση απαιτείται επιβεβαίωση και άμεσος προγραμματισμός της θεραπείας.
Καταγραφή: Είναι σημαντικό όλες οι προαναφερθείσες πληροφορίες να καταγράφονται στον ιατρικό φάκελο της γυναίκας καθώς και σε συνοδευτικό ενημερωτικό σημείωμα, που εκείνη οφείλει να προσκομίζει σε κάθε εξέτασή της.
