Η μορφολογία των καρκινικών κυττάρων και την αρχιτεκτονική του καρκίνου στο μικροσκόπιο καταγράφονται στην ιστολογική έκθεση, η οποία περιλαμβάνει:
1. Ιστολογικός τύπος
Ανάλογα με το αν τα κύτταρα προέρχονται από τους πόρους (σωληνάκια μεταφοράς γάλακτος) ή τα λόβια (μονάδες παραγωγής γάλακτος), ο καρκίνος ταξινομείται σε συγκεκριμένους τύπους:
– πορογενές αδενοκαρκίνωμα, μη ειδικού τύπου
– λοβιακό καρκίνωμα
– μυελοειδές
– βλεννώδες
– σηληνώδες
– θηλώδες
– σπάνιοι ειδικοί τύποι (νευροενδοκρινικός, μεταπλαστικός, κ.α)
– σπάνια νεοπλάσματα (μεταστατικά από άλλα όργανα, λεμφώματα κ.α)
2. Βαθμός Διαφοροποίησης (GRADE)
Το Grade δείχνει πόσο "επιθετικά" φαίνονται τα κύτταρα. Όσο πιο πολύ μοιάζουν με τα φυσιολογικά κύτταρα του μαστού, τόσο πιο υψηλή είναι η διαφοροποίηση:
Grade I (Καλή): Τα κύτταρα αναπτύσσονται αργά και διατηρούν αρκετά από τα φυσιολογικά τους χαρακτηριστικά.
Grade II (Μέτρια): Ενδιάμεση κατάσταση.
Grade III (Χαμηλή): Τα κύτταρα φαίνονται πολύ διαφορετικά από τα φυσιολογικά και τείνουν να αναπτύσσονται πιο γρήγορα.
3. Λεμφαγγειακή διήθηση– Lymphovascular Invasion LVI
Εδώ εξετάζεται αν υπάρχουν καρκινικά κύτταρα μέσα στα μικροσκοπικά αγγεία (λεμφαγγεία ή αιμοφόρα). Η παρουσία τους λειτουργεί ως ένδειξη ότι η νόσος ίσως επιχειρεί να επεκταθεί πέρα από την αρχική εστία.
4. Αντίδραση στρώματος
Καταγράφεται η "απάντηση" του γύρω ιστού στον όγκο. Ο οργανισμός συχνά προσπαθεί να "περιχαρακώσει" τον εχθρό, δημιουργώντας ινώδη ιστό, φλεγμονώδη αντίδραση (λεμφοκύτταρα) ή νεκρώσεις.
5. Λεμφαδενική διήθηση
Αναζητάται η παρουσία καρκινικών κυττάρων στους εξεταζόμενους λεμφαδένες και καταγράφεται το φορτίο τους (αν πρόκειται για μεμονωμένα κύτταρα και μικρομεταστάσεις έως την πλήρη κατάληψη του λεμφαδένα ή την επέκταση στο γύρω λίπος).
