Μαστεκτομή με διατήρηση συμπλέγματος θηλής – θηλαίας άλω (Nipple-Sparing Mastectomy): όλα όσα θέλετε να γνωρίζετε
Η μαστεκτομή με διατήρηση συμπλέγματος θηλής – θηλαίας άλω αποτελεί την πλέον σύγχρονη προσέγγιση στις περιπτώσεις που κρίνεται αναγκαία η μαστεκτομή. Είναι μία χειρουργική τεχνική κατά την οποία αφαιρείται όλος ο μαζικός αδένας, ενώ διατηρούνται το δέρμα, η θηλή και η άλως (το σκουρόχρωμο δέρμα γύρω από τη θηλή). Πολύ σημαντικό είναι ότι ακολουθείται πάντα από άμεση αποκατάσταση (ενός ή δύο σταδίων ανάλογα με το εφικτό-επιθυμητό μέγεθος του νέου μαστού) με αποτέλεσμα να προσφέρει στην ασθενή ένα πιο φυσικό αισθητικό αποτέλεσμα.
Σε ποιες περιπτώσεις ενδείκνυται η μαστεκτομή με διατήρηση συμπλέγματος θηλής – θηλαίας άλω
Η μαστεκτομή με διατήρηση συμπλέγματος θηλής – θηλαίας άλω αρχικά αποτελούσε επιλογή για ενδοπορικά καρκινώματα (In Situ). Στη συνέχεια επεκτάθηκε και στα διηθητικά καρκινώματα μικρότερα των 2 εκατοστών, ενώ πλέον χρησιμοποιείται και σε μαστεκτομές μείωσης κινδύνου (προφυλακτικές) σε υγιή άτομα με γονιδιακή μετάλλαξη. Πιο συγκεκριμένα, ογκολογικές ενδείξεις που καθιστούν εφικτή πλέον την επέμβαση αυτή είναι:
· ενδοπορικό ή διηθητικό καρκίνωμα που δεν επεκτείνεται στον υποθηλαίο ιστό, ώστε να επιτρέπει τη διατήρηση του συμπλέγματος θηλής- θηλαίας άλω με υγιή εγχειρητικά όρια
· όγκοι με χαμηλή επιθετικότητα
· πρώιμο στάδιο νόσου Ι-ΙΙ
· ισχυρή κληρονομική προδιάθεση
Υπάρχουν ωστόσο και τεχνικές λεπτομέρειες που σχετίζονται με το τελικό αισθητικό αποτέλεσμα. Εδώ παίζουν ρόλο το μέγεθος και η πτώση του μαστού και η ποιότητα του δέρματός του, το BMI και τα συνοδά νοσήματα της ασθενούς. Πιο συγκεκριμένα:
· όσον αφορά το μέγεθος και την πτώση του μαστού, η επέμβαση είναι ιδανική σε μικρό μέχρι μεσαίο μέγεθος (B-C Cup) και καθόλου ή μικρή πτώση (σταδίου Ι). Σε μεγάλο μέγεθος μαστού με πτώση είναι επισφαλής η βιωσιμότητα των κρημνών και του συμπλέγματος θηλής – άλω. Τα τελευταία χρόνια αναπτύσσονται βέβαια νεότερες τεχνικές για τη διατήρηση της θηλής ακόμη και σε μεγαλύτερους μαστούς, όπου εφαρμόζουμε μείωση των δερματικών κρημνών, με πολύ καλά αποτελέσματα.
Η ποιότητα του δέρματος αναφέρεται ουσιαστικά στην αντοχή που μπορεί να επιδείξει κατά την επίδραση παραγόντων που θα το επηρεάσουν, όπως είναι η αφαίρεση μέρους της αγγείωσής του κατά τη μαστεκτομή, η παρουσία ξένου σώματος όπως το ένθεμα σιλικόνης ή ακόμη και μια ενδεχόμενη ακτινοβόληση μετεγχειρητικά. Η ποιότητα αυτή του δέρματος ενδεικτικά επηρεάζεται από: συστηματικές δερματολογικές παθήσεις, σακχαρώδη διαβήτη, ανοσοκατασταλτικά φάρμακα, παλαιότερη ακτινοβόληση του μαστού, μεγάλη ηλικία, κάπνισμα, παθολογική παχυσαρκία κ.α.
Η τελική απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα, μετά από συζήτηση με τη χειρουργό μαστού
Πως γίνεται;
Στη μαστεκτομή με διατήρηση συμπλέγματος θηλής – θηλαίας άλω η επιλογή του σημείου όπου θα γίνει η τομή βασίζεται σε δύο βασικά κριτήρια: την αποφυγή μεγάλων τομών στο δέρμα του μαστού και τη διατήρηση της καλής αιμάτωσης του μεγάλου δερματικού κρημνού που θα δημιουργηθεί.
Συνήθως, η τομή γίνεται είτε:
στην περίμετρο του μαστού, δηλαδή στην πλάγια πτυχή ή στην υπομαστική πτυχή,
γύρω από τη θηλή (περιθηλαία), σε μισό κύκλο γύρω της, με προέκταση προς τα πλάγια.
Η αποκόλληση του μαζικού αδένα ακολουθεί τους κλασικούς κανόνες της μαστεκτομής. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην περιοχή κάτω από τη θηλή, ώστε να αφαιρεθεί πλήρως ο αδένας, αλλά παράλληλα να διατηρηθεί η αιμάτωση της θηλής για να παραμείνει υγιής και βιώσιμη.
Αποτελεσματικότητα της μαστεκτομής με διατήρηση συμπλέγματος θηλής – θηλαίας άλω στην πρόληψη και θεραπεία του καρκίνου του μαστού
Η μαστεκτομή με διατήρηση συμπλέγματος θηλής – θηλαίας άλω έχει άριστα αποτελέσματα τόσο ογκολογικά, όσο και αισθητικά. Πιο συγκεκριμένα,
– η τοπική υποτροπή στο σύμπλεγμα θηλής- θηλαίας άλω είναι μικρότερη από 2% στη δεκαετία
–η ικανοποίηση ασθενών από το αισθητικό αποτέλεσμα είναι μεγαλύτερο από 85%. Το στήθος παραμένει σχεδόν αναλλοίωτο, με μόνο μία μικρή τομή, συνήθως στην υπομαστική πτυχή (κάτω από το στήθος) ή κοντά στη μασχάλη.
Σημαντικό πάντα είναι να τηρούνται τα σωστά κριτήρια επιλογής των ασθενών και η επέμβαση να πραγματοποιείται από εξειδικευμένο και έμπειρο χειρουργό μαστού.
Πιθανοί κίνδυνοι και επιπλοκές
Κατά τη διάρκεια μιας μαστεκτομής με διατήρηση συμπλέγματος θηλής – θηλαίας άλω ο ιστός που αφαιρείται αποστέλλεται για άμεση παθολογοανατομική εξέταση. Αν στα αποτελέσματα βρεθεί ότι ο καρκίνος έχει διηθήσει στον ιστό κάτω από τη θηλή, τότε είναι απαραίτητη η αφαίρεση και του συμπλέγματος θηλής–θηλαίας άλω.
Επίσης, συχνά η θηλή χάνει την αίσθησή της, καθώς τα νεύρα που την τροφοδοτούν κόβονται κατά τη διάρκεια της μαστεκτομής. Σύμφωνα με μελέτες, 30% έως 60% των γυναικών αναφέρουν αίσθηση ή ακόμα και στυτική λειτουργία της θηλής 6–12 μήνες μετά την επέμβαση. Αρχικά πάντως, υπάρχει σημαντική μείωση της ευαισθησίας.
Επιπλέον, κάποιες φορές μπορεί να απαιτηθεί μεγαλύτερος από τον αναμενόμενο χρόνος επούλωσης είτε του δέρματος είτε της ίδιας της θηλής.
Δεν αποκλείεται, τέλος, μετά την επέμβαση να παρατηρηθεί αλλαγή στο χρώμα της θηλαίας άλω.
Σπανιότερη αλλά σημαντική επιπλοκή αποτελεί ισχαιμία των κρημνών ή η επιμόλυνση και απώλεια του ενθέματος με αποτέλεσμα την ανάγκη επανεπέμβασης για διόρθωση (revision).
