Λεμφαδένες

Χειρουργική Μασχάλης

Βασικές Έννοιες

Λειτουργικά Στοιχεία Λεμφαδένων
Οι λεμφαδένες αποτελούν δομικά στοιχεία του λεμφικού συστήματος, που ανήκει στο κυκλοφορικό σύστημα, και παίζουν σημαντικό ρόλο στην άμυνα του οργανισμού. Βρίσκονται κατά ομάδες σε όλο το σώμα, αποχετεύοντας τη λέμφο των γειτονικών τους κάθε φορά οργάνων. Η λέμφος φέρει το υγρό που βρίσκεται ανάμεσα στα κύτταρα του εκάστοτε οργάνου, το λεγόμενο μεσοκυττάριο υγρό, μαζί με λεμφοκύτταρα που παράγονται στο μυελό των οστών και το θύμο αδένα. Συλλέγεται σταδιακά από τα περιφερικά όργανα, μέσω των λεμφαγγείων, προς το κέντρο του σώματος, φιλτράρεται στους λεμφαδενικούς σταθμούς και επιστρέφει στην συστηματική κυκλοφορία του αίματος.

Η βασική λειτουργία του λεμφικού συστήματος είναι διττή και περιλαμβάνει:

– την επιστροφή, μέσω των λεμφαγγείων, του πλεονάζοντος υγρού που μπορεί να διαφύγει από το κύτταρα προς το μεσοκυττάριο υγρό, μαζί με πρωτεΐνες, πίσω στην συστηματική κυκλοφορία
– την αποφυγή λοιμώξεων, μέσω της λειτουργίας των λεμφαδένων, που είναι δυνατό να προκληθούν από μικροοργανισμούς, οι οποίοι κατάφεραν να διεισδύσουν στους ιστούς του ανθρώπινου σώματος μέσω των αιμοφόρων αγγείων ή άλλων οδών, όπως αναπνευστική, γαστρεντερική, δερματική κλπ

Ο λεμφαδένας έχει σχήμα νεφροειδές και αποτελείται από την πύλη, που περιέχει τα αγγεία του λεμφαδένα, και το φλοιό που περιέχει τα Β και Τ λεμφοκύτταρα. Η λέμφος εισέρχεται στο λεμφαδένα με το προσαγωγό λεμφαγγείο. Εάν υπάρχουν μικροοργανισμοί ή και τμήματα αυτών στη λέμφο, μεταφέρονται στο λεμφαδένα όπου γίνεται η συνάντηση τους με τα λεμφοκύτταρα. Τα τελευταία ενεργοποιούνται, αναπτύσσουν ποικίλους  μηχανισμούς άμυνας, όπως δημιουργία αντισωμάτων και έκλυση ουσιών (κυτοκίνες) για πρόσκληση και άλλων κυττάρων άμυνας και αντιμετωπίζουν την επικείμενη λοίμωξη. Ακολούθως, η λέμφος απομακρύνεται από το λεμφαδένα με το απαγωγό λεμφαγγείο.

Η Σημασία των Λεμφαδένων στον Καρκίνο
Η επέκταση των καρκινικών κυττάρων πέρα από το αρχικό σημείο ανάπτυξής τους θεωρείται ότι γίνεται με 3 τρόπους:

  • Κατ’ επέκταση ιστών
  • Μέσω των λεμφαγγείων, προς τους γειτονικούς λεμφαδένες και από εκεί στη συστηματική κυκλοφορία
  • Μέσω των αιμοφόρων αγγείων, κατευθείαν στη συστηματική κυκλοφορία

Ειδικά για τους λεμφαδένες, που είναι σε άμεση συνάρτηση με τα όργανα που αποχετεύουν, θεωρείται ότι «φρουρούν» την κατάστασή τους, και μάλιστα ότι παίζουν σημαντικό ρόλο στην αντιμετώπιση των καρκινικών κυττάρων. Όταν ένα καρκίνωμα αναπτυχθεί σε ένα όργανο και γίνει διηθητικό, καρκινικά κύτταρα εξέρχονται προς το γειτονικό περιβάλλον και μεταφέρονται μέσω των λεμφαγγείων στους γειτονικούς λεμφαδένες. Για το λόγο αυτό, σε κάθε περίπτωση διηθητικού καρκίνου οποιουδήποτε συμπαγούς οργάνου, ερευνάται και η κατάσταση των αντίστοιχων λεμφαδένων που το αποχετεύουν.

Οι λεμφαδένες του μαστού

Σε μια διάγνωση κακοήθειας στο μαστό είναι απαραίτητο να εκτιμηθεί εάν η νόσος έχει επεκταθεί ή όχι στους περιοχικούς λεμφαδένες. Και αυτό γιατί το εάν είναι διηθημένοι ή όχι οι λεμφαδένες επηρεάζει τη συνολική επιβίωση των ασθενών, δηλαδή την πρόγνωση της νόσου. Συγκεκριμένα, έχει αποδειχθεί ότι η ύπαρξη διήθησης στους λεμφαδένες αυξάνει το στάδιο της νόσου και μειώνει την επιβίωση των ασθενών και μάλιστα η επίδραση αυτή αυξάνει με την αύξηση του αριθμού των διηθημένων λεμφαδένων. Για το λόγο αυτό, η πληροφορία για την κατάσταση των λεμφαδένων είναι απαραίτητη για την επιλογή της συμπληρωματικής θεραπείας μετά τη χειρουργική θεραπεία, με στόχο:

  • Οι ασθενείς με διηθημένους λεμφαδένες να λάβουν την κατάλληλη συμπληρωματική θεραπεία (χημειοθεραπεία, ακτινοθεραπεία) ώστε να βελτιωθεί η συνολική τους επιβίωση
  • Οι ασθενείς με αρνητικούς λεμφαδένες να μην λάβουν θεραπεία με σημαντική νοσηρότητα, χωρίς να την χρειάζονται.

Ανατομικά Στοιχεία των Λεμφαδένων του Μαστού

Ο μαστός είναι ένα όργανο με πλούσια αγγείωση που προέρχεται από 3 πηγές:

– από τη μασχάλη (βασικό αγγείο η μασχαλιαία αρτηρία)
– το στέρνο (έσω μαστική αρτηρία)
– τις πλευρές (μεσοπλεύρια αγγεία)

Οι αρτηρίες (τα αγγεία που κατευθύνουν αίμα στο μαστό) και οι φλέβες (τα αγγεία που απομακρύνουν το αίμα) δημιουργούν πλέγματα στην επιφάνεια και το εσωτερικό του μαστού. Παράλληλα με τα αιμοφόρα αγγεία κινούνται και τα λεμφαγγεία, που αποχετεύουν τη λέμφο από το μαζικό παρέγχυμα προς τους λεμφαδένες. Οι τελευταίοι βρίσκονται σε ομάδες γύρω από το μαστό. Οι ομάδες αυτές είναι:

– οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες
– οι λεμφαδένες της έσω μαστικής αρτηρίας
– οι λεμφαδένες του ορθού κοιλιακού μυός
– οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες του ετερόπλευρου μαστού.

Οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες
Η μασχάλη είναι μια κοιλότητα που δημιουργείται στο σημείο συμβολής του άνω άκρου με το πλάγιο θωρακικό τοίχωμα. Έχει πυραμοειδές σχήμα στο οποίο η βάση σχηματίζεται από το δέρμα της μασχάλης και η κορυφή αντιστοιχεί στη μασχαλιαία φλέβα ενώ τα τοιχώματα ορίζονται μπροστά από το μείζονα και ελάσσονα θωρακικό μυ, προς τα έσω από το πλάγιο θωρακικό τοίχωμα, πίσω από τον πλατύ ραχιαίο μυ και προς τα έξω από την κεφαλή του βραχιονίου οστού.

Μέσα στη μασχάλη υπάρχει συνδετικολιπώδης ιστός που περιέχει τους μασχαλιαίους λεμφαδένες, ενώ περνούν σημαντικά αγγεία και νεύρα, που παίζουν ρόλο στη λειτουργία όλων των γειτονικών δομών, δηλαδή του άνω άκρου, του μαστού και των μυών της περιοχής.

Οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες είναι η μεγαλύτερη και πιο εύκολα προσβάσιμη λεμφαδενική ομάδα κοντά στο μαστό. Κυμαίνονται σε αριθμό από 15 έως και 45 και αποχετεύουν το 75-80% της λέμφου του μαστού ενώ ταυτόχρονα, αποχετεύουν και τη λέμφο του σύστοιχου άνω άκρου. Διακρίνονται σε 5 ομάδες, ανάλογα με τη θέση τους, μέσα στη μασχάλη:

– στη βάση της μασχάλης
– στην κορυφή της μασχάλης
– στο μείζονα θωρακικό μυ
– στον πλατύ ραχιαίο μυ
– στην κεφαλή του βραχιονίου οστού

Στη χειρουργική ωστόσο πρακτική διαχωρίζονται σε 3 επίπεδα με βάση τη ύψος τους στη μασχαλιαία κοιλότητα. Ως οδηγό σημείο χρησιμοποιείται ο ελάσσων θωρακικός μυς, κάτω από το μείζονα θωρακικό, και είναι:

Ι επίπεδο: κάτω από τον ελάσσονα θωρακικό μυ, προς τη βάση της μασχάλης
ΙΙ επίπεδο: πίσω από τον ελάσσονα θωρακικό, σε πιο υψηλό επίπεδο
ΙΙΙ επίπεδο: πάνω από τον ελάσσονα θωρακικό μυ, μέχρι την 1η πλευρά, προς την κορυφή της μασχάλης

Λεμφαδένες συνεχίζουν να υπάρχουν και πιο ψηλά και διακρίνονται ανάλογα με τη θέση τους ως προς την κλείδα σε υποκλείδιους και υπερκλείδιους.

Οι λεμφαδένες της έσω μαστικής αρτηρίας
Οι λεμφαδένες της έσω μαστικής αρτηρίας βρίσκονται κατά μήκος του αγγείου που πορεύεται παράλληλα προς το στέρνο. Είναι 4- 6 και η θέση τους είναι συνήθως στο 2ο – 4ο  μεσοπλεύριο διάστημα. Θεωρείται ότι αποχετεύουν το 10- 15% της λέμφου από το μαστό και μάλιστα από τα κεντρικά και έσω τμήματά του. Από άποψη πρόγνωσης, η σημασία τους είναι ίδια με αυτή των μασχαλιαίων λεμφαδένων, δηλαδή εάν είναι θετικοί επιδεινώνουν το στάδιο και την επιβίωση των ασθενών. Δεν αποτελεί ωστόσο σταθερή πρακτική η χειρουργική βιοψία αυτών των λεμφαδένων, για 2 λόγους:

  • Λόγω της θέσης τους, η χειρουργική βιοψία αυτών είναι αρκετά τραυματική και με μεγαλύτερο κίνδυνο για σημαντικές επιπλοκές.
  • Έχει αποδειχθεί ότι η κατάσταση των μασχαλιαίων και των λεμφαδένων της έσω μαστικής συμβαδίζει σε υψηλό ποσοστό, γεγονός που μας επιτρέπει να παρακάμπτουμε την εξέταση των δεύτερων.

Σε περίπτωση ωστόσο που απεικονιστικά, συνήθως σε αξονική τομογραφία θώρακα, υπάρχει υπόνοια προσβολής κάποιου λεμφαδένα της έσω μαστικής, μπορεί να πραγματοποιηθεί διαδερμική κατευθυνόμενη βιοψία.

Γιατί Είναι Απαραίτητη η Χειρουργική Εκτίμηση των Μασχαλιαίων Λεμφαδένων;

Οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες βρίσκονται στη μασχαλιαία κοιλότητα. Η αρχική εκτίμηση της κατάστασής τους, σε περίπτωση καρκίνου του μαστού, γίνεται με τη φυσική εξέταση, που μπορεί να εντοπίσει ψηλαφητούς λεμφαδένες και να προσδιορίσει ποιοτικά χαρακτηριστικά τους, όπως κινητικότητα, σύσταση, συσσωμάτωση.  Επιπλέον, στην απεικόνιση, κυρίως την υπερηχογραφική, μπορούν να προσδιοριστούν χαρακτηριστικά στην εικόνα τους, ώστε να εκτιμηθεί η πιθανότητα να είναι διηθημένοι. Καμία ωστόσο εξέταση των λεμφαδένων δεν είναι απόλυτα ακριβής ως προς το θετικό ή το αρνητικό αποτέλεσμα, καθώς ψηλαφητοί λεμφαδένες με ύποπτη υπερηχογραφική εικόνα ενδέχεται να είναι αρνητικοί και μη ψηλαφητοί λεμφαδένες με καλοήθη απεικονιστικά χαρακτηριστικά να είναι διηθημένοι.

Όταν υπάρχει κλινική και υπερηχογραφική υπόνοια διήθησης είναι δυνατή η διαδερμική βιοψία με βελόνη (είτε λεπτή είτε κόπτουσα). Το θετικό αποτέλεσμα της βιοψίας θεωρείται αρκετό ώστε να πραγματοποιηθεί περεταίρω θεραπευτικός χειρισμός, συνήθως αφαίρεση όλων των λεμφαδένων της μασχάλης για να εκτιμηθεί πόσοι από αυτούς έχουν προσβληθεί και επιπλέον να μην μείνει υπολειπόμενη νόσος στη μασχάλη, που αυξάνει τον κίνδυνο τοποπεριοχικής υποτροπής. Το αρνητικό ωστόσο αποτέλεσμα, δεν είναι δεσμευτικό και επιβάλλει τη χειρουργική βιοψία των λεμφαδένων. Σε κάθε δηλαδή περίπτωση είναι απαραίτητη κάποια μορφή χειρουργικής παρέμβασης στη μασχάλη, καθώς καμία προεγχειρητική εξέταση δεν έχει την απαιτούμενη ακρίβεια.

Χειρουργικές Τεχνικές

Ποιές είναι οι χειρουργικές τεχνικές εκτίμησης των μασχαλιαίων λεμφαδένων.

Βιοψία Λεμφαδένα Φρουρού

Η σύγχρονη τεχνική εκτίμησης των μασχαλιαίων λεμφαδένων είναι η ανίχνευση και βιοψία του λεμφαδένα φρουρού. Αναπτύχθηκε στη δεκαετία του 1990 και καθιερώθηκε στον 20ο αιώνα καθώς απέδειξε την αρχική υπόθεση στην οποία στηρίχθηκε.

Θεωρία: η λέμφος του μαστού που αποχετεύεται προς τους μασχαλιαίους λεμφαδένες δεν μετακινείται απευθείας και ταυτόχρονα σε όλους, αλλά περνά σε ένα αρχικό λεμφαδένα που βρίσκεται πιο κοντά στο μαστό και μετά κατευθύνεται από αυτόν προς τους υπόλοιπους μασχαλιαίους λεμφαδένες. Ακριβώς επειδή είναι ο πρώτος που αποχετεύει το μαστό, σχεδόν σαν να τον προστατεύει – φρουρεί, χαρακτηρίζεται ως Λεμφαδένας Φρουρός.

Υπόθεση: εάν αναπτυχθεί κακοήθεια στο μαστό και τα καρκινικά κύτταρα περάσουν στα λεμφαγγεία, θα ταξιδέψουν και θα φτάσουν πρώτα στο Λεμφαδένα Φρουρό και από εκεί προς τους άλλους λεμφαδένες. Εάν πάλι τα καρκινικά κύτταρα δεν έχουν περάσει ακόμη στο λεμφαγγειακό δίκτυο του μαστού δεν θα φτάσουν ποτέ στο Λεμφαδένα Φρουρό.
Άρα, εάν βρούμε το Λεμφαδένα Φρουρό ανάμεσα στο πλήθος των μασχαλιαίων λεμφαδένων, και τον ελέγξουμε για την παρουσία καρκινικών κυττάρων θα έχουμε μια αντιπροσωπευτική εικόνα της κατάστασης των μασχαλιαίων λεμφαδένων:

  • εάν δεν έχει καρκινικά κύτταρα, τότε και οι άλλοι λεμφαδένες θα είναι αρνητικοί
  • εάν αντίθετα έχει καρκινικά κύτταρα, τότε θεωρούμε πιθανό να έχουν περάσει και στους επόμενους λεμφαδένες

Τεχνική: για να ανιχνεύσουμε το Λεμφαδένα Φρουρό πρέπει να ιχνηλατήσουμε τα λεμφαγγεία του μαστού που οδηγούν σε αυτόν. Αυτό πραγματοποιείται με τη χορήγηση κατάλληλων ουσιών, που πληρούν τα παρακάτω κριτήρια:

  • δείχνουν καλή κινητική στα λεμφαγγεία
  • μπορούν να ανιχνευθούν εύκολα
  • εγκαθίστανται για επαρκές χρονικό διάστημα στους λεμφαδένες, χωρίς να διαχέονται γρήγορα στους άλλους ιστούς
  • δεν προκαλούν βλάβη στον οργανισμό και αποβάλλονται γρήγορα από αυτόν

Τέτοιες ουσίες είναι 2 κατηγοριών:

  • μπλέ χρωστικές, που χορηγούνται με κατάλληλο τρόπο στο μαστό και είναι εμφανείς καθώς βάφουν μπλε το Λεμφαδένα Φρουρό
  • ραδιενεργές ουσίες, που επίσης χορηγούνται στο μαστό, καθηλώνονται στο Λεμφαδένα Φρουρό και ανιχνεύονται με τη βοήθεια ειδικής συσκευής που μετράει ραδιενεργές κρούσεις

Τα στάδια που εφαρμόζονται είναι τα εξής:

  • Προεγχειρητικά γίνεται η έγχυση του ραδιενεργού υλικού στο μαστό και λαμβάνεται μια απεικόνιση (λεμφοσπινθηρογράφημα) στο συνδεόμενο Τμήμα Πυρηνικής Ιατρικής, λίγες ώρες πριν τη χειρουργική επέμβαση
  • Μετά την εισαγωγή του ασθενούς στην αναισθησία, πραγματοποιείται έγχυση και της μπλε χρωστικής στο μαστό
  • Με τη βοήθεια του ανιχνευτή ραδιενέργειας (γ-κάμερα) βρίσκεται το κατάλληλο σημείο στη μασχάλη και πραγματοποιείται τομή λίγων εκατοστών από όπου ανευρίσκεται ο μπλε Λεμφαδένας Φρουρός που έχει συλλέξει και το ραδιοϊσότοπο (θερμός). Οι Λεμφαδένες που βάφονται ή παρουσιάζουν πολλές κρούσεις μπορεί να είναι ένας ή και περισσότεροι
  • Οι μπλε και θερμοί λεμφαδένες αποστέλλονται για ταχεία βιοψία και διεγχειρητικά λαμβάνεται μια αρχική απάντηση για την εικόνα τους, εάν δηλαδή έχουν ή όχι καρκινικά κύτταρα

Ερμηνεία: όταν ο Λεμφαδένας Φρουρός είναι αρνητικός στην ταχεία βιοψία θεωρούμε ότι και οι υπόλοιποι λεμφαδένες είναι αρνητικοί και δεν προχωρούμε σε περαιτέρω θεραπεία των λεμφαδένων. Όταν ο φρουρός είναι θετικός προχωρούμε σε αφαίρεση όλων των λεμφαδένων της μασχάλης, σε λεμφαδενικό δηλαδή καθαρισμό. Υπό πολύ συγκεκριμένες προϋποθέσεις ενδέχεται να επιλέξουμε την ακτινοβόληση των υπόλοιπων λεμφαδένων αντί της χειρουργικής αφαίρεσης.

Προβλήματα Τεχνικής: μετά από αρκετά χρόνια εφαρμογής, η τεχνική της ανίχνευσης και βιοψίας του Λεμφαδένα Φρουρού σπάνια σχετίζεται με τα παρακάτω τεχνικά προβλήματα- επιπλοκές:

  • Μη ανίχνευση του Λεμφαδένα Φρουρού (π.χ. λόγω αποκλεισμού των λεμφαγγείων από καρκινικά κύτταρα)
  • Αλλεργία στη μπλε χρωστική
  • Αναβάθμιση του αποτελέσματος της ταχείας βιοψίας του Λεμφαδένα από αρνητικό σε θετικό στην ιστολογική εξέταση του μόνιμου παρασκευάσματος

Αποτελέσματα: η βιοψία του Λεμφαδένα Φρουρού, με τη διπλή τεχνική ανίχνευσης, είναι μια πολύ ακριβής τεχνική, η οποία έχει δοκιμασθεί σε σειρά κλινικών μελετών και παρουσιάζει:

  • Ποσοστό ανίχνευσης του Λεμφαδένα Φρουρού 98-99%
  • Ποσοστό ψευδώς αρνητικών αποτελεσμάτων μικρότερο του 5%
  • Ποσοστό μετεγχειρητικών επιπλοκών (λεμφοίδημα, άλγος) 2%- 5%

Ενδείξεις: αποτελεί τη βασική χειρουργική επιλογή για τους μασχαλιαίους λεμφαδένες σε:

  • Ενδοπορικά καρκινώματα (In Situ) που επιβάλλουν μαστεκτομή ή είναι εκτεταμένα (άνω των 4 εκ), χαμηλής διαφοροποίησης με νέκρωση.
  • Διηθητικά πρώιμα καρκινώματα με κλινικά αρνητική μασχάλη (μη ψηλαφητοί λεμφαδένες)
  • Διηθητικά πρώιμα καρκινώματα με ψηλαφητούς μασχαλιαίους λεμφαδένες και αρνητική διαδερμική βιοψία αυτών

Μασχαλιαίος Λεμφαδενικός Καθαρισμός

Ως μασχαλιαίος λεμφαδενικός καθαρισμός ορίζεται η αφαίρεση των λεμφαδένων της μασχάλης και διακρίνεται ανάλογα με τα χειρουργικά επίπεδα σε 1ου– 2ου και 3ου  επιπέδου. Αποτελούσε για πολλά χρόνια τη βασική χειρουργική τεχνική για την εκτίμηση των μασχαλιαίων λεμφαδένων και εφαρμοζόταν σε κάθε διηθητικό καρκίνωμα, ανεξαρτήτως του εάν ήταν διηθημένοι οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες ή όχι, καθώς στηριζόταν στην πεποίθηση ότι προσφέρει ούτως ή άλλως βελτίωση στην επιβίωση των ασθενών.

Τεχνική: ο λεμφαδενικός καθαρισμός της μασχάλης στοχεύει στην απομάκρυνση των λεμφαδένων χωρίς να θυσιάσει ζωτικές δομές που υπάρχουν στη μασχαλιαία κοιλότητα. Πραγματοποιείται μέσω εγκάρσιας τομής στη βάση της μασχάλης ή με επέκταση της βασικής τομής, σε περίπτωση μαστεκτομής, και ακολουθεί σταδιακή αποκόλληση του συνδετικολιπώδους ιστού της μασχάλης που περιέχει τους λεμφαδένες, από αγγεία (μασχαλιαία αγγεία, αγγεία του πλατέος ραχιαίου μυός) και νεύρα (άνω άκρου, πλάγιου θωρακικού τοιχώματος). Συνήθως αφαιρούνται οι λεμφαδένες μέχρι πίσω από τον ελάσσονα θωρακικό μυ (1ου& 2ου επιπέδου) και εάν υπάρχουν ψηλαφητοί λεμφαδένες προς την κορυφή της μασχάλης (3ου επιπέδου) αφαιρούνται και αυτοί. Ο λεμφαδενικός καθαρισμός θεωρείται πλήρης όταν περιέχει τουλάχιστον 10 λεμφαδένες.

Επιπλοκές: Ακριβώς λόγω των εκτεταμένων εκτομών στην περιοχή της μασχάλης καταγράφονται επιπλοκές που διακρίνονται σε:

  • Συχνές, λιγότερο σοβαρές: σέρωμα (συλλογή ορού), νευροπαθητικό άλγος (διατομή αισθητικών νεύρων)
  • Λιγότερο συχνές, σοβαρές: λεμφοίδημα (συλλογή λέμφου στο άνω άκρο), κάκωση κινητικών νεύρων

Ακριβώς λόγω της νοσηρότητας που συνεπάγεται ο λεμφαδενικός καθαρισμός αλλά και της διαπίστωσης ότι στους ασθενείς με αρνητικούς λεμφαδένες δεν προσφέρει κάποια βελτίωση στην επιβίωσή τους, ήρθε η τεχνική του λεμφαδένα φρουρού να εξασφαλίσει το διαχωρισμό των ασθενών με θετικούς και αρνητικούς λεμφαδένες, ώστε:

  • οι ασθενείς με θετικούς λεμφαδένες, να υποβληθούν σε πλήρη λεμφαδενικό καθαρισμό, στο πλαίσιο ριζικής απομάκρυνσης της νόσου, καθώς θα ωφεληθούν με μείωση της πιθανότητας υποτροπής
  • οι ασθενείς με αρνητικούς λεμφαδένες, να διασώσουν τους λεμφαδένες τους, αφού η αφαίρεση δεν τους προσφέρει όφελος και ταυτόχρονα να αποφύγουν τις επιπλοκές ενός λεμφαδενικού καθαρισμού.

Ενδείξεις: του λεμφαδενικού καθαρισμού είναι:

  • αδυναμία- αποτυχία ανίχνευσης λεμφαδένα φρουρού
  • θετικός λεμφαδένας φρουρός
  • προχωρημένο καρκίνωμα, όπου έχει αντένδειξη η διενέργεια βιοψίας Λεμφαδένα Φρουρού

Άλλες Τεχνικές

Στην προσπάθεια να μειωθούν οι επιπλοκές από τη χειρουργική της μασχάλης έχουν αναπτυχθεί και άλλες τεχνικές, σε πειραματικό κυρίως επίπεδο και με υποσχόμενα αποτελέσματα, αλλά που δεν αποτελούν ακόμη εγκαθιδρυμένες τεχνικές από άποψη ασφάλειας και αποτελεσματικότητας. Τέτοιες τεχνικές είναι:

– ο ενδοσκοπικός λεμφαδενικός καθαρισμός, με είσοδο ενδοσκοπίου στη μασχαλιαία κοιλότητα διαμέσου πολύ μικρών τομών και αφαίρεση των λεμφαδένων χωρίς μείζονα τραύματα και αποκολλήσεις

– η ανάστροφη χαρτογράφηση της μασχάλης (Axillary Reverse Mapping), με έγχυση μπλε χρωστικής σε κατάλληλο σημείο στο άνω άκρο και ανίχνευση των λεμφαδένων στη μασχάλη που αποχετεύουν τη λέμφο από το άνω άκρο, ώστε να διαφυλαχθούν αυτοί, σε σχέση με τους λεμφαδένες που αποχετεύουν το μαστό, που θα πρέπει ίσως να απομακρυνθούν και να αποφευχθεί παράλληλα το λεμφοίδημα του άνω άκρου, που είναι σοβαρή και δυσίατη επιπλοκή.

Related posts